Zit je op de basisschool en heb je een spreekbeurt?....Lees dan maar snel verder.
We verzenden geen dropjes of posters, maar wensen je wel veel succes met je spreekbeurt.
1.
Drop in Nederland
"Mam, mag ik een snoepje?" Dat vraag je vast wel eens.
Misschien mag je kiezen uit een zuurtje, een lolly, een stukje
chocolade of een dropje.
Drop is in Nederland het meest gegeten snoep. Zoet of zout en in
allerlei vormen. Er is keus genoeg.
In Nederland wordt elk jaar 32 miljoen kilo drop gegeten. Dat zijn
meer dan tweeduizend vrachtwagens met elk vijftienduizend kilo drop
erin. En dat zijn weer vier volle puntzakken per persoon.
Drop is echt iets Nederlands. Een Grieks of Japans kind kent het niet.
En grote kans dat zo'n buitenlands kind drop zelfs vies en raar zou
vinden. Zo zout in je mond, en helemaal zwart! In noordelijke landen, zoals Zweden en Noorwegen, wordt wel steeds
meer drop gegeten. Maar in de landen ten zuiden van Nederland, zoals
Frankrijk, Italië en Spanje, zie je veel meer zoet en kleurig snoep.
En als je al iets ziet dat op drop lijkt, smaakt het vaak heel anders.
Wil je op vakantie drop eten, dan moet je het uit Nederland meenemen.
Nederlanders die naar het buitenland zijn verhuisd, laten hun familie
vaak drop opsturen, maar die wordt daar wel eens een beetje moe van, dus kopen ze het via onze internetwinkel (www.hollandsedrop.com)
Zo hebben wel steeds meer mensen in het buitenland dat vreemde zwarte snoepje leren kennen.
2.
Het belangrijkste in drop
Toch wordt drop gemaakt van iets dat uit verre landen komt,
namelijk zoethoutwortel.
Zoethout ken je misschien wel. Zo'n soort stokje, waar je lekker op
kunt sabbelen tot er een 'staart' aan komt. Zoethout is al honderden
jaren is bekend. Niet als snoep, maar als medicijn. Je kon er hoest en
pijn in je keel mee genezen. Zelfs in het graf van de beroemde
Egyptische farao Toetanchamon is zouthout gevonden. Hij leefde meer
dan drieduizend jaar geleden. In een Nederlands boek dat ongeveer
achthonderd jaar oud is, wordt ook al over zoethout geschreven.
Zoethout zorgt voor de speciale dropsmaak in drop. Het is heel zoet,
wel vijftig keer zoeter dan gewone suiker. Je hebt er per dropje dan
ook maar een heel klein beetje van nodig.
Van zoethout tot blokdrop
De zoethoutstruik groeit in warme landen, zoals Spanje, Italië, Iran,
Irak en China, en in delen van Amerika. Je vindt de plant langs
rivieren waar het goed vochtig is. Na vier jaar worden de wortels van
de struik geoogst. Want de wortels geven de lekkere zoethoutsmaak.
Het oogsten doen de boeren na de zomer, rond oktober. Het is een zware
klus, want de wortels zitten soms wel vier meter in de grond. De
boeren graven ze heel voorzichtig op. Er moeten genoeg wortels aan de
struiken blijven zitten, zodat ze weer verder kunnen groeien. Volgend
jaar kan er dan weer zoethout van de plant geoogst worden. Nadat ze
zijn opgegraven, worden de wortels uit elkaar gehaald. Daarna moeten
ze een paar dagen drogen in de zon. Anders zouden ze snel bederven. De
boeren verkopen de wortels aan de fabriek.
Hier worden ze klein gemaakt en wordt het vuil er uitgehaald. Daarna
wordt er met water een soort pap van gemaakt. Nadat die pap gekookt
is, wordt het in 'blokken' gegoten. Als het mengsel hard is, heb je
blokdrop. Die blokdrop wordt aan allerlei landen verkocht. Het
grootste deel gaat naar Amerika. Daar geven ze er sigaretten een
lekker smaakje mee. Het wordt ook gebruikt om medicijnen minder vies
te laten smaken. Van een klein deel worden hoestdrankjes gemaakt. En
de rest gaat naar de dropfabrieken.
3. In
de dropfabriek
In een dropfabriek kun je zien hoe dropjes gemaakt worden. In de hal staan de kant-en-klare zakjes drop in een rek. Als je verder loopt, kun je zien wat er allemaal moet gebeuren voordat de dropjes zo
in het zakje zitten.
Alles moet heel schoon zijn in een fabriek waar etenswaren worden
gemaakt. Dat noem je hygiëne. Dus moeten je een witte jas aan en een
witte pet op. Op witte kleding valt het sneller op als er toch iets
vies is.
Alles wat er nodig is
Eerst kom je in de voorraadkamer. Hier liggen alle grondstoffen of
ingrediënten. Dat is alles wat er nodig is om drop te maken.
Dit vind je er allemaal:
* Dozen met grote stukken blokdrop. Die stukken zijn keihard. Ook
wordt er blokdrop gebruikt die al is opgelost. In een grote ton zit
wel duizend liter vloeibare blokdrop. Het smaakt naar drop, maar dan
heel sterk.
* Allerlei soorten meel. Die worden gemengd, zodat ze precies goed
zijn voor de recepten van deze dropfabriek.
Vroeger werd er veel Arabische gom gebruikt. Dat gom komt van acaciabomen
die in Afrika groeien. Het zorgt ervoor dat dropjes lekker soepel
worden.
Arabische gom is heel zeldzaam en duur. Daarom wordt daarvoor in de
plaats nu meestal speciaal meel gebruikt. Dat wordt gemaakt van
aardappelen of maïs. Het werkt op dezelfde manier als Arabische gom.
Maar dropjes met Arabische gom zijn vaak wel iets lekkerder.
De verschillende soorten meel zorgen ervoor dat een dropje straks hard
wordt of juist zacht.
* Suiker, in grote zakken van vijftig kilo.
* Glucosestroop, een soort zoetstof. Het zit in een ijzeren tank.
* Zout. Geen gewoon zout, maar salmiakzout.
* Kleurstoffen. Van zichzelf is drop een beetje bruinig en
doorzichtig. Maar mensen willen echt zwarte drop, of juist bruine.
Voor de zwarte kleur wordt norit, dat is een soort koolstof. En
karamel zorgt voor de kleur van bruine drop. Karamel is gebrande
suiker.
* Geur- en smaakstoffen. Elk dropje smaakt anders. Dat komt door wat
eraan wordt toegevoegd. Bijvoorbeeld laurier, menthol, anijs,
eucalyptus en honing geven elk dropje zijn eigen smaak.
* Gelatine: poeder dat ervoor zorgt dat de dropjes niet uit elkaar
vallen.
4. Alles
mengen
Het volgende deel van de fabriek lijkt wel een grote keuken. Er
staan enorme ketels van metaal, een soort super-pannen. Water, suiker,
glucosestroop, meel en gelatine komen in een grote ketel bij elkaar.
Het recept staat in de computer. En die computer regelt dat er van elk
ingrediënt steeds genoeg wordt genomen. Alles wordt gemengd en daarna
heel snel verwarmd tot 135 graden Celsius. Daardoor wordt het meel
stijf. Als de drop straks afkoelt, blijft het dropje stevig, zonder
keihard te worden.
Het mengsel gaat via een dunne buis naar een andere tank. Daar wordt
het snel afgekoeld. De hete stoom die er vanaf komt, wordt afgevoerd.
Grote mixers In het midden van de ruimte staan twee koperen ketels. Hierin wordt
een mengsel gemaakt van blokdrop, zout en allerlei kleur-, geur- en
smaakstoffen. Wat er precies in elke dropje komt, is het geheim van de
fabriek. Al bijna honderd jaar geleden zijn sommige van die recepten
bedacht door de opa van de fabrieksdirecteur. Vroeger werden alle
stoffen afgewogen en met de hand in ketels gedaan. Nu gebeurt dat
automatisch. Het mengsel in de ketels wordt steeds met grote mixers
geroerd. Voor honingdrop is er een honingmengsel en voor zoute drop
moet er meer zout bij.
Het dropmengsel komt samen met het
suiker-glucose-meel-gelatine-mengsel in een andere buis. En dan is de
'droppap' klaar. Klaar om naar de gietmachine te gaan.
Daar worden de dropjes in gemaakt.
De mensen in de dropfabriek weten precies hoe ieder dropmengsel
moet smaken. Zij controleren steeds of alles gaat zoals het hoort.
Zijn ze goed gemengd? En is die dikke droppap nu prima om er eindelijk
echte dropjes van te maken?
Op rekken tegen de muur staan allemaal gipsen vormen. Het lijken wel
stempels. Je kunt eraan zien welke soorten drop in deze fabriek worden
gemaakt. Munten, colaflesjes, Brussels mannekes, muizen, pistooltjes,
bielzen, hartjes en nog veel meer. Zoveel, dat kun je zelf niet
bedenken. En bij elke vorm hoort een eigen recept.
In de dropgietmachine komen platte bakken te staan met een laagje
gietpoeder. Dat is een speciaal soort meel.
Bovenin komt een plank met vormpjes. Die worden in het meel gedrukt.
Zo krijg je een mal met kuiltjes. In die kuiltjes komt de droppap. De
machine giet de pap er via heel kleine buisjes in.
Nu ligt de bak vol zachte, natte dropjes. De bakken komen uit de
machine en worden in een droogruimte gezet. Na één of twee dagen
komen alle bakken met dropjes uit die droogruimte. Ze gaan opnieuw de
machine in. De bakken worden gekanteld. De dropjes zijn intussen hard
geworden en vallen eruit. In de machine wordt het meel eraf geblazen
en daar zijn ze dan: schone dropjes in de goede vorm.
Het gietpoeder wordt trouwens ook weer opgevangen.
Dat komt in een volgende bak en vlak daarna worden er weer
nieuwe.vormpjes ingedrukt.
6. De
glanstunnel
Toch zien de dropjes er nu nog niet zo lekker uit als wanneer je ze
in de winkel koopt. Dat komt doordat er nog een glanslaagje op moet.
Op een lopende band gaan ze naar de glanstunnel, een soort grote
droogtrommel.
Die trommel draait. Er zit olie en bijenwas in. Die zorgen samen voor
het laatste laagje op de dropjes. En dan... wordt het echt moeilijk om
er vanaf te blijven. Maar dat moet nog wel even. Want alle dropjes die
in grote bakken uit de glanstunnel komen, moeten nog iets harder
worden.
De dropjes liggen nog één of twee dagen in kratten. Dan zijn ze
klaar om ingepakt te worden.
Ze gaan weer over een lopende band. Zo komen ze in grote zakken,
waaruit winkeliers schepbakken kunnen vullen. Of in kleine zakjes en
puntzakken, waarin je de drop straks in de winkel kunt kopen. Sommige
dropjes komen in een machine in mooie rijtjes te liggen. Daarna gaan
ze in rolletjes.
Tot het laatst toe wordt gecontroleerd of alles goed gaat. Er is zelfs
een machine die gaat piepen als er een schroefje tussen de drop zit.
Gelukkig gebeurt dat eigenlijk nooit.
Het inpakken van al die dropjes is een heel werk. Maar wel een lekker
werkje. Stel je voor: elke dag zie je duizenden en duizenden dropjes
voorbijkomen. Die wil je natuurlijk wel proeven. En dat mág als je in
een dropfabriek werkt!
7.
Steeds nieuwe smaken
Er zijn zelfs mensen die voor hun werk steeds die drop móeten
proeven! Dat zijn de controleurs van de kwaliteit. Telkens wordt
geproefd en gekeken of alles goed gaat. Natuurlijk gaat er wel eens
iets mis. Dan plakt een hele bak met dropjes aan elkaar. Of zijn
dropjes harder geworden dan ze moeten zijn, omdat er te veel meel bij
is gedaan. Die drop wordt opnieuw gesmolten en kan in een ander recept
worden gebruikt. Maar meestal gaat het goed en zijn de controleurs
tevreden.
Superzout
Dropmakers moeten met de tijd meegaan, want de smaak van de dropkopers
verandert. En ze willen natuurlijk ook steeds iets nieuws verkopen.
Zoals paashazendrop voor Pasen of hartjes voor Valentijnsdag. En eurodrop
in plaats van centendrop.
Het is leuk om steeds nieuwe dropjes te bedenken. Maar ook moeilijk,
want je moet weten wat de mensen lekker vinden. In het laboratorium
worden nieuwe smaken en recepten uitgeprobeerd. Daarna zijn er mensen
die de dropjes proeven. Dat heet een test. Het lijkt wel of iedereen
steeds meer van zoet houdt. Maar ook superzout is in de mode. Zó zout
dat je tong er bijna van afvalt.
8.
Gezond of ongezond?
Een dropje nemen als je keelpijn hebt, dat helpt meestal wel. In
hoestdrankjes zit ook zoethout, net als in drop. Het smeert de keel.
Maar drop is toch snoep! En snoep is toch ongezond?
Dat valt allemaal erg mee. Te veel drop eten, is niet slim. Je krijgt
dan veel zout en suiker binnen.
Ook voor je tanden is drop snoepen niet goed. Dat komt door de suiker.
Gelukkig bestaan er ook dropjes zonder suiker.
Kun je verslaafd raken aan drop? Dat zou je misschien denken. Want
soms kun je pas stoppen met snoepen als de hele puntzak leeg is.
9. Wist
je dit al?
Er wordt steeds gesproken over gietdrop. De meeste drop wordt
gegoten. Maar er bestaat ook geperste drop. Dropveters en dropstaven
zijn daar voorbeelden van. Deze drop wordt onder hoge druk in een vorm
geperst. Daarna wordt de drop in grote of kleine stukken gesneden.
Engelse drop heet wel 'drop', maar de gekleurde snoepjes uit dit
snoepgoed hebben niets met drop te maken. Ze horen bij de
'suikerwaren'. De dropjes in Engelse drop zijn een voorbeeld van
persdrop. Engelse drop komt echt uit Engeland. Het is daar lang
geleden door een drogist uitgevonden.
In IJsland wordt een apart soort drop gegeten: peperdrop. Dat is net
zoiets als de dubbelzoute drop bij ons. Maar dan dus met peper. Het
grappige is, dat deze drop in Nederland wordt gemaakt en dan in
IJsland wordt verkocht. Maar of wij het lekker vinden?
De wortels van de zoethoutstruik
worden geoogst en daarna schoon- gemaakt en in kleine stukjes gesneden.
Dan wordt er een soort pap van gekookt. Als het afgekoeld is, heb je
blokdrop.
Hygiëne
Als je op hygiëne let, zorg je ervoor dat alles netjes en
schoon blijft. Vooral als ergens iets eetbaars wordt gemaakt, is dat
heel belangrijk.
Ingrediënten
De grondstoffen die gebruikt worden om iets van te
maken.
Arabische gom
Soort hars dat van de acaciaboom komt. Vroeger werd het
altijd gebruikt om drop te maken. Nu nog maar af en toe.
Koolstof
Een zwart poeder dat wordt gebruikt als kleurstof om drop
diepzwart te maken.
Karamel
Gebrande suiker, die gebruikt wordt om dropjes bruin te maken.
Laurier
Plant waarvan de bladen heel lekker ruiken. De smaak wordt ook
bij drop gebruikt.
Menthol
Stof gemaakt uit olie van de pepermuntplant.
Anijs
Plant met ruikende zaakjes, die worden gebruikt voor een
smaakje.
Eucalyptus
Smaakstof gemaakt uit de bladeren van de eucalyptusboom.
Gietmachine
Groot apparaat in de dropfabriek waarin droppap in
vormpjes wordt gegoten. Aan het einde komen er dropjes uit.
Gietpoeder
Speciaal soort meel dat in platte bakken zit en waarin met
gipsen vormen kuiltjes worden gemaakt. In die kuiltjes wordt daarna
droppap gegoten.
Mal
Als de gipsen vormpjes in de dropfabriek in een bak met gietpoeder
gedrukt worden, is dat een mal. In die mal komen daarna de dropjes.
Controleur
Iemand die kijkt of alles in orde is.
Kwaliteit
Als je wilt zeggen dat iets goed is, heb je het over de
goede kwaliteit van iets.